TÜRKİYE-IRAK-ABD İLİŞKİLERİ

 

        Türkiye’nin gelecekteki politikasını uzun süre meşgul edecek olan bu konunun detayına girmeden önce,  Devlet ilişkileri hakkında bazı temel bilgileri vereceğim.


 

1.Devletlerin hayatından üç temel dönem vardır. Bunlar;

                a.Barış dönemi,

                b.Kriz dönemi,

                c.Savaş dönemi, dir.

 2.Devletlerin İlişkilerinde de üç durum vardır.Bunlar

               a.Nötür durum,

               b.Dostluk İlişkisi;

                   (1)Ortak ilişki,

                   (2)Müttefik,

       (3)Stratejik Ortak,

              c.Düşmanca İlişkiler,

                  (1)Kriz dönemi,

                  (2)Sınırlı güç kullanımı(İlan edilmemiş savaş hali)

                  (3)Topyekün güç kullanımı(İlan edilmiş savaş hali)

            3.Devletler arasındaki uyuşmazlıkların çözümü dört aşamadan geçebilir;

               a.Diplomasi dönemi,

                  (1)Görüşme,

                  (2)Dostça girişim,

                  (3)Arabuluculuk,

                  (4)Soruşturma Komisyonları,

                  (5)Uzlaştırma Komisyonları,

               b.Yargı dönemi,

                  (1)Hakeme başvurma,

                  (2)Uluslar arası Mahkemeye gitme,

              c.Kriz Yönetimi,

                 (1)Sessiz diplomasi,

                 (2)Uluslararası örgütler nezdinde eleştiri

                 (3)Açık kınama,

                 (4)Misilleme,

                 (5)Siyasal yaptırımlar,

                 (6)Ekonomik ve ticari yaptırımlar,Bunlar;Ticari ayrıcalıkların ve yararların kısmen kaldırılması,Sivil havacılık ilişkilerinin kısmen/tamamen askıya alınması,Teknik yardımın kesilmesi,Ekonomik ilişkilerin tümüyle askıya alınması,

              g.Psikolojik Harekat; Caydırma için başvurulur,Savaş dışı hareketleri kapsar,Bunlarda;Silahlı kuvvetlerde izinlerin kaldırılması,Terhislerin durdurulması,Askerlik süresinin uzatılması,Yasama organından Silahlı kuvvetlerin kullanılmasına ilişkin Hükümete ön izin verme veya Silahlı kuvvetlerin kullanılmasına ilişkin bildiri,Seyahate ilişkin kısıtlamaların uygulamaya konması, diplomatik personel sayısının azaltılması,Hedef ülkenin düşmanlarına karşı himaye hareketlerin ve devlet desteğinin gösterilmesi ve bu kuruluşlara karşı devlet hoşgörüsünün veya devletin hareketsizliğinin sergilenmesi gibi hususlar uygulamaya koymak.

            h.Silahlı Kuvvetlerin Kullanılması;

               (1)Kuvvet Gösterisi,

               (2)Gösteri(demonstration)

               (3)Seferberlik/Savaş hali ilanı

              (4)Diplomatik ilişkilerin kesilmesi,

              (5)Ültimatom verilmesi,

              (6)Savaş İlanı,

              (7)Kendini savunma/müdahale

              (8)Zararla karşılık verme(reprisal);Bunlarda;Karantina, Abluka, Ambargo,Boykot,Bombardıman,İşgal,

            ı.Barış Harekatı;

              (1)Barışa zorlama(peance enforcement)

              (2)Barışı Koruma(peace keeping)

            j.İnsani müdahale

UZUN ZAMANDIR TÜRKİYE IRAKIN KUZEYİNE BİR ASKERİ HAREKAT YAPABİLİRMİ? SORUSU SORULMAKTADIR.

            Bu sorunun cevabını EVET  yapabilir diyebilmek için;

a.       Ülkemizin Milli Çıkarlarının savaş yoluyla sağlanacağı durumun ortaya çıkması,

b.      Bunun siyasi sorumluluğunu üstlenebilecek dirayette bir hükümetin olması,

c.       Topyekün Milli Gücün bu maksatla hazır hale getirilmiş olması gereklidir.

Aslında savaş en son çaredir.Detayını yukarıda açıklamaya çalıştığım “Uluslar arası ihtilafların hallinde” başvurulacak yöntemlerden bir veya birçoğuna başvurularak sorunun barışçı yollardan çözümlenmesine çalışılır.Bu mümkün olmaz ise savaşa başvurmak da devletin en tabii hakkıdır.

            Türkiye nin bilinen Irak politikası nedir? Sorusunun cevabı;

            IRAK; Bağımsız, Demokratik,Laik,Merkezi idaresi güçlü,Toprak bütünlüğü korunmuş, Birleşik,İttifaklar dışı bir ülke olarak, Türkiye ile iyi komşuluk ilişkilerini sürdürecek,Topraklarından Türkiye ye yönelik her türlü açık ve örtülü hareketlere mani olan bir ülke olarak yeniden yapılanmasıdır.

            İçinde bulunduğumuz dönemde bu mümkün mü? sorusuna cevap olarak yakın zamanda bunun mümkün olmadığını görüyoruz. Sebebi;

Ülkenin etkin bir aşiret düzeninde olması,Mezhep farklılıklarının sürekli tahrik edilmesi,Kürt milliyetçiliğinin bulunulan durumu bir fırsatlar dönemi olarak görüp, bundan yararlanarak “bağımsız bir kürt devleti” kurma arzularının galebe çalması, İşgalci güç olarak ABD nin yukarıda belirtilen Irak’ın hassasiyetlerinin sürekli istismar etmesidir.Çünkü;

 ABD ile İsrail’in çıkarları parçalanmış bir Irak’ın yaşadığı ve yaşayacağı istikrarsızlıkla bu ülkelerin kontrolü altında varlığını sürdürmesini istemesidir.

Iraklı Şiiler; Ülkenin%60 nı teşkil etmektedirler. Merkezi idarenin “Gevşek” Anayasasının İslami esaslara dayanmasını, laik bir yapının aşiret ve tarikat sisteminin zorlamasıyla uygulama imkanının olmayacağını ileri sürmektedir. Ayrıca; Irak’ın toprak bütünlüğüne de sadık değildir.Toprak bütünlüğünü kuvvetle savunma gereğini duymadıkları anlaşılmaktadır.Aşiretlerin silahlı gücü, Şiilerin organize olmuş farklı yapılarda silahlı milis güçleri vardır.

Iraklı Kürtler; Ülke nüfusunun %15-16 sını teşkil etmekte olup, mezhep olarak çoğunluğu Sünni dir. Amaçları; bağımsız bir Kürt devleti kurmaktır.Irakın toprak bütünlüğüne karşı sadakatsizdirler. Irakın birleşik ve fedaral bir yapıda kalması halinde geniş özerkliğe sahip bölgesel yönetimlerin anayasal güvence altına alınmasını istemektedirler.(Bu geçici kısa dönemin ve uluslar arası şartların gereği olarak zoraki kabul ettikleri durumdur.) Merkezi idarenin zayıf olması, kendi bölgesinde “Laik”ve fakat Irk esasına dayanana bir devlet yapılanmasını arzu etmektedirler.

Iraklı Sünniler; Ülke insanının %40 nı teşkil eder. Irksal olarak tamamı Arap da değildir. Aslında 23-27 Milyon Irak halkının %75 i Araplar,%15 -16 sı Kürtler,%7-8 oranında Türkmenler, %1-3 kadarı da diğer azınlıklardan meydana gelmektedir.Sünniler,Irak ın toprak bütünlüğünü, merkezi idarenin güçlü olmasını İslami bir devlet yapılanmasını istemektedirler.

Silahlı milis güçleri vardır.İyi organize olmuş eski Irak ordusunun yetişmiş eğitimli askeri yapısına sahip bir güçtür.

Irak Parlamentosunda; 275 Milletvekili mevcut olup, bu parlamentonun içinde 8 adet Türkmen kökenli Milletvekili bulunmaktadır. Bunlardan 5 adedi Şii Türkmenlerin içinde Sistani ye bağlı, 2 Milletvekili İslami Birlikte,1 Adedi de Birleşik Türkmen cephesinden seçilmiştir.

Bu günkü Irak’da; Halkın dini ve etnik temel’e dayalı yapısı kasten, ABD tarafından ön plana çıkarılarak desteklendiği görülmektedir.25 ŞUBAT 2007 DEVAM EDECEK

 
 SİTE İÇİ ARAMA

SON EKLENEN 5 MAKALE
TÜRKİYE- AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

KARŞI DEVRİM HAREKETLERİNİN EN ETKİLİSİ ŞEYH SAİD İSYANI

BM VE TBMM DE KABUL EDİLEN İKİ SÖZLEŞMENİN ÜLKEMİZE ETKİLERİ

CUMHURİYETİN 86 NCI YILINDA BAŞINA GELENLER

RİSK VE RİSK YÖNETİMİ

SİTE ANKET
Yeni Sitemizi Nasil Buldunuz?
Çok Iyi
Iyi
Normal
FikrimYok